Koroner BT Anjiyografi Kanser Yapar Mı?
#GörüntülemeMerhaba; 37 yaşındayım. Yaklaşık 5 ay önce kafa kemiğimde ağrılı bir şişlik nedeniyle beyin BT çektirmiştim. Aldığım total doz 11 msv yazıyordu. Geçen hafta yoğun böbrek ağrılarımın devam etmesi ve usg de bunu açıklayan birşey olmaması üzerine kontrastlı tam batın çekildi, böbrek damarını daraltan bir plak bulundu. Böbrekte plak tespit edildiği ve ailemde kalp rahatsızlığı olduğu için 3 boyutlu koroner bt sanal anjiyo çekilmesine karar verildi ve kalp damarımda da plaklar bulundu. Bu tablo için yaşımın çok erken olduğu, malesef buna genetiğin neden olduğu söylendi. Şimdi ilaç tedavisine başlayacağım. Sorum şu, çekilen btlerimde çok değerli bulgular tespit edildi ancak, çok kısa sürelerde (6 ay içinde) çektirdiğim bt ler nedeniyle çok radyasyon dozu aldığımı düşünüyorum. Özellikle son çektirdiğim koroner anjiyo bt nin dozu daha fazla gibi. Google da yaptığım araştırmada bunun kanser ihtimalini ciddi artırabileceği şeklinde yazılar gördüm, bunu düşünmekten rahat uyuyamıyorum. Sorum şu, altta son ikisinin doz raporlarını yüklediğim bt tetkikleri gerçekten çok yüksek dozlar mı, beni ileride kanser yapma ihtimalleri yüksek mi. Bunun için ek önlemler alabilir miyim. Yoksa çok endişe etmemi gereken bir durum yok mu. (Ciğerimdeki nodül için daha önce de düşük doz ve normal birkaç kez bt geçmişim olmuştu). Bu işin doğrusunu uzmanında öğrenirsem çok sevinirim zira internette bilgi kirliliği çok fazla.
Cevaplar (1)
Radyasyon dozları, alınan radyasyon miktarını ve bu miktarın biyolojik etkisini değerlendirmek amacıyla kullanılır. DLP (Dose Length Product), tıbbi görüntüleme işlemi sırasında uygulanan toplam radyasyon dozunu ifade eder. DLP, kullanılan radyasyon miktarını ve görüntülenen bölgenin uzunluğuna göre ifade edilen bir ölçümdür. DLP, mGycm (miligray santimetre) olarak ifade edilir.
Etkili doz, vücuda uygulanan radyasyonun, farklı organlar ve dokular üzerindeki biyolojik etkilerini gösteren bir değerdir. Bu doz, organların radyasyona karşı duyarlılığına göre hesaplanır ve genellikle Sv (Sivert) veya mSv (Millisivert) birimiyle ifade edilir.
Bu ön bilgilerden sonra sorunuza gelecek olursak;
Yüklediğiniz görüntülerdeki dozimetrik verilere göre alınan toplam radyasyon dozları ilkinde 758 mGycm, ikincisinde 1523 mGycm. Tam batın BT için efektif doz; 758 × 0.015 ≈ 11.4 mSv, koroner BT için efektif doz: 1523 × 0.026 ≈ 39.6 mSv. Koroner BT, tam BT'ye göre, yüksek çözünürlük, hızlı çekim ve damarların detaylı incelenmesi gibi faktörler nedeniyle daha yüksek dozda radyasyon gerektirir. Bu, testin doğru ve net sonuçlar verebilmesi için gereklidir.
Çok fazla sayıda BT çekimi nedeniyle alınan radyasyonun teorik olarak kanser riskini artırabileceği doğrudur, ancak bu risk düşük bir olasılık olarak kabul edilir. Örneğin, 10 mSv'lik bir dozun kanser riskini yaşam boyu yaklaşık %0.05 oranında artırabileceği düşünülür.
Kanser riski, alınan radyasyon dozunun miktarına, süresine ve kişisel faktörlere bağlı olarak değişir. Düşük dozlarda alınan radyasyon (50 mSv'nin altında) genellikle kanser riskini çok az artırırken, 100 mSv ve üzerindeki dozlar, belirgin bir kanser riskine yol açabilir. Aldığınız toplam doz (~50-60 mSv) "yüksek riskli" dozlardan oldukça uzaktır.
Yaşınızın genç olması ve genetik yatkınlığınızın bulunması hususu dikkate alındığında, çketidiğiniz BT'lerin sağladığı klinik faydalar, olası risklerden daha ağır basmaktadır. Öneri olarak; ileride yapılacak görüntülemeler için eğer uygunsa ultrason veya MRG gibi radyasyon içermeyen yöntemleri tercih edebilirsiniz Genel sağlığı korumak, sigara içmemek, dengeli beslenmek, kilo almamak ve düzenli fiziksel aktivite yapmak kanser riskini azaltabilir.
Sonuç olarak; tanısal amaçlar için yapılan tetkiklerde aldığınız radyasyon dozları makul sınırlarda gözüküyor. Kalp hastalıkları açısından genetik yatkınlığınızın olması ve çekilen BT'de kalp damarlarınızda tedaviyi gerektirecek plak tespit edilmesi, hayat kalitenizi artıracak önemli bilgiler sağlamış gibi görünüyor. Bu durumda risk-fayda dengesinin pozitif olduğu unutulmamalıdır.
