Postüral drenaj nedir? Ne işe yarar?
AkciğerPostüral drenaj, sekresyonların (balgam, mukus) solunum yollarından temizlenmesini kolaylaştırmak amacıyla hastanın vücut pozisyonunun yerçekiminden faydalanacak şekilde düzenlenmesini içeren fizyoterapötik bir tekniktir. Özellikle bronşiektazi, kistik fibrozis, pnömoni, KOAH ve diğer mukus birikimiyle karakterize akciğer hastalıklarında** sekresyonların uzaklaştırılmasını desteklemek amacıyla uygulanır.
Postüral drenaj nedir?
Postüral drenaj, akciğerlerde biriken balgam veya sekresyonların yerçekimi yardımıyla dışarı atılmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanılan bir fizyoterapi tekniğidir.
Postüral drenaj ne işe yarar?
Postüral drenaj, yerçekimi yardımıyla mukusun daha büyük hava yollarına taşınmasını sağlar. Buradan da öksürük refleksiyle ya da aspire edilerek uzaklaştırılabilir. Sekresyonların biriktiği bölgeye göre hasta uygun bir pozisyona getirilir, bu sayede segmental bronşlar drenaj yönüne göre aşağıda kalır.
-
Solunum yollarını temizler, özellikle kronik bronşit, bronşektazi, kistik fibrozis gibi hastalıklarda.
-
Balgamın atılmasını kolaylaştırır, böylece enfeksiyon riski azalır.
-
Solunumu rahatlatır, oksijen alımını artırır.
-
İlaç tedavisinin etkinliğini artırır, çünkü temiz hava yolları tedaviye daha iyi yanıt verir.
Ne zaman uygulanır?
| Uygulandığı durumlar | Açıklama |
|---|---|
| Bronşiektazi | Bronşlarda genişlemeye bağlı sekresyon birikmesi gelişir. |
| Kistik fibrozis | Visköz sekresyonların düzenli temizlenmesi gerekir. |
| Lober pnömoni (özellikle akut dönemi sonrası) | Mukus birikimi çözülmeye başladığında drenaj ihtiyacı artar. |
| Atelektazi (sekresyona bağlı) | Mukusun hava yolunu tıkadığı durumlarda drenaj etkili olabilir. |
| Yenidoğan ya da çocuklarda sekresyon birikimi | Özellikle aspire olmuş veya solunum yolu enfeksiyonu geçiren çocuklarda. |
Postüral drenaj nasıl yaplır?
Hasta, akciğer segmentlerine göre farklı pozisyonlara getirilir (örneğin baş aşağı, yana dönük gibi). Bu pozisyonlarda yerçekimi etkisiyle balgam yukarı solunum yollarına doğru taşınır ve öksürükle dışarı atılır.
Genellikle fizyoterapist eşliğinde yapılır ve bazı durumlarda göğüs perküsyonu (elle sırtın vurularak uyarılması) ile desteklenebilir.
-
Hastaya uygun pozisyon belirlenir (örneğin sağ alt lob drenajı için sol lateral dekübit pozisyonu).
-
Her pozisyon 5–15 dakika kadar sürdürülür.
-
Gerekiyorsa perküsyon (elle göğüs duvarına hafifçe vurma) ve vibrasyon teknikleriyle kombine edilir.
-
Hasta mümkünse pozisyon sonrası öksürmeye teşvik edilir veya aspirasyon uygulanır.
Ne zaman yapılmaz?
-
Beyin içi basınç artışı
-
Hemodinamik instabilite
-
Reflü özofajit
-
Kaburga kırıkları / travma
-
Şiddetli osteoporoz
-
Taze pulmoner emboli
-
Şiddetli hemoptizi
Bu durumlarda postüral drenaj yapılmamalıdır.
Kaynak: https://www.cuh.nhs.uk/patient-information/postural-drainage/