Aşılar ne işe yarar ve nasıl çalışırlar?
AşıAşılar, bağışıklık sistemini enfeksiyonlara karşı korumak veya hastalığın ciddiyetini azaltmak için kullanılan biyolojik maddelerdir. Aşılar, genellikle zayıflatılmış veya öldürülmüş mikroorganizmaların veya mikroorganizmanın parçalarının, toksinlerin veya virüslerin birer bileşeni içerir.
Aşılar, bağışıklık sisteminin tepki vermesini sağlamak için antijen adı verilen yabancı maddeleri içerir. Antijenler, bağışıklık sisteminin tepki göstermesini sağlayan antikorlar ve bağışıklık hücrelerinin üretildiği veya aktivasyonunu başlattığı moleküllerdir.
Aşının uygulanmasıyla bağışıklık sistemi, antijenleri tanır ve tepki vermek için antikorlar ve bağışıklık hücreleri üretmeye başlar. Bu süreç, vücuda daha sonra gerçek bir enfeksiyon durumunda benzer bir tepki vermek üzere hafızayı oluşturur. Eğer kişi daha sonra gerçek bir enfeksiyonla karşılaşırsa, bağışıklık sistemi daha hızlı ve etkili bir şekilde tepki verir, hastalığı hafifletir veya tamamen engeller.
Aşılar, bireyin kendisini enfeksiyonlardan korumasının yanı sıra, toplumda da yayılma zincirini kırarak toplumsal bağışıklık kazanılmasını sağlar. Böylece, enfeksiyonların yayılması ve salgınların oluşması önlenir.
Aşılar, çeşitli hastalıklara karşı koruma sağlayabilir, örneğin kızamık, kabakulak, suçiçeği, tetanoz, difteri, grip, hepatit gibi. Aşıların etkinliği ve koruma süresi, aşıya ve hastalığa bağlı olarak farklılık gösterebilir.
Aşılar, dünya genelinde birçok hastalığın kontrol altına alınmasında büyük bir rol oynamış ve insan sağlığını önemli ölçüde iyileştirmiştir. Ancak herhangi bir aşıyı uygulamadan önce, sağlık uzmanına danışmak önemlidir.