Bağımlılık nedir?

Bağımlılık, bir maddeye veya bir davranışa karşı kontrolü kaybetme durumunu ifade eder. Kişi, bir maddeyi (örneğin, alkol, sigara, uyuşturucu) veya bir davranışı (örneğin, kumar, oyun, internet) düzenli olarak ve istem dışı bir şekilde kullanır veya yapar. Bağımlılık, genellikle maddeyi veya davranışı kullanma veya yapma isteğiyle karakterizedir ve kişinin günlük işlevselliğini, ilişkilerini, sağlığını ve genel yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.

Bağımlılık, fiziksel ve psikolojik bileşenleri içerebilir. Fiziksel bağımlılık, madde kullanımının veya davranışın kesilmesi durumunda ortaya çıkan yoksunluk semptomlarını içerir. Psikolojik bağımlılık ise, kişinin maddeyi veya davranışı kullanmaya veya yapmaya karşı güçlü bir arzu veya takıntı hissetmesini ifade eder.

Bağımlılık, beyindeki ödül ve motivasyonla ilgili sistemlerdeki değişikliklerle ilişkilidir. Madde veya davranışın belli bir zevk veya rahatlama hissi sağlaması, beyindeki ödül merkezlerini etkiler ve tekrarlanmasını teşvik eder. Bu süreç zamanla bağımlılığa yol açabilir ve bağımlılık geliştiren kişide tolerans (daha fazla miktarda madde veya daha yoğun bir davranış gerekliliği) ve çekilme (madde veya davranışın kesilmesi durumunda ortaya çıkan olumsuz etkiler) gibi belirtiler gözlenebilir.

Bağımlılık, ciddi sağlık sorunlarına, sosyal ve ilişkisel problemlere, iş ve okul performansının düşmesine, mali sorunlara ve ruh sağlığı sorunlarına neden olabilir. Bağımlılıkla mücadele etmek, profesyonel yardım, destek grupları, terapi ve tedavi programları gibi yöntemlerle gerçekleştirilebilir.