Dalak büyümesi (splenomegali) nedir? Neden olur?
BağışıklıkDalak büyümesi (splenomegali), dalağın olması gerekenden daha büyük olması durumudur. Dalak, sol üst karın bölgesinde bulunan, kırmızı kan hücreleri, trombositler ve beyaz kan hücreleri üreten ve depolayan bir organdır. Ayrıca, enfeksiyonlarla savaşmaya ve vücudu hastalıklardan korumaya yardımcı olur. Dalak büyümesi (splenomegali), dalağın normal boyutunun üzerinde büyümesidir. Dalağın boyutu, yaşa ve cinsiyete göre değişir, ancak yetişkinlerde genellikle 12 ila 20 cm arasındadır. Dalak büyümesi, 12 cm'den büyük olan bir dalaktır.
Dalak büyümesinin birçok nedeni olabilir. En yaygın nedenler şunlardır:
Enfeksiyonlar: Kronik enfeksiyonlar, özellikle tüberküloz, AIDS, sıtma ve hepatit gibi enfeksiyonlar, dalağı büyütebilir.
- Kan hastalıkları: Lösemi, lenfoma, talasemi ve anemi gibi kan hastalıkları da dalağı büyütebilir.
- Karaciğer hastalıkları: Karaciğer sirozu, karaciğer kanseri ve karaciğer enfeksiyonları gibi karaciğer hastalıkları da dalağı büyütebilir.
- Diğer nedenler: Bazı ilaçlar, bazı kanser türleri ve bazı otoimmün hastalıklar da dalağı büyütebilir.
Dalak büyümesinin belirtileri, altta yatan nedene bağlı olarak değişir. Genellikle, dalak büyümesi belirti vermez. Ancak, bazı durumlarda, aşağıdaki belirtiler görülebilir:
- Karın ağrısı
- Bulantı ve kusma
- Yemek yemede zorlanma
- İştahsızlık
- Kilo kaybı
- Yorgunluk
- Ateş
- Solgunluk
- Ciltte morarma
Dalak büyümesi tanısı, fizik muayene ve kan testleri ile yapılır. Fizik muayenede, doktorunuz dalak büyümesini hissedebilir. Kan testleri, enfeksiyon, kan hastalığı veya karaciğer hastalığı gibi olası nedenleri belirlemeye yardımcı olabilir.
Dalak büyümesinin tedavisi, altta yatan nedene bağlı olarak değişir. Enfeksiyon veya kan hastalığı nedeniyle oluşan dalak büyümesinde, altta yatan nedenin tedavisi ile birlikte dalak büyümesi de iyileşebilir. Karaciğer hastalığı nedeniyle oluşan dalak büyümesinde, karaciğer hastalığının tedavisi ile birlikte dalak büyümesi de gerileyebilir. Otoimmün bir hastalık nedeniyle oluşan dalak büyümesinde, otoimmün hastalığın tedavisi ile birlikte dalak büyümesi de kontrol altına alınabilir.
Dalak büyümesi bazı durumlarda, altta yatan nedene bağlı olarak, dalak ameliyatı ile tedavi gerektirebilir. Dalak ameliyatı, dalağın tamamen veya kısmen çıkarılmasıdır. Dalak ameliyatı, ciddi enfeksiyon, kanama veya diğer komplikasyonlar durumunda gerekli olabilir.
Dalak büyümesi, ciddi bir sağlık durumu olabilir, ancak genellikle altta yatan nedenin tedavisi ile birlikte iyileşebilir.