Kalsifik aterom plak ne demek?
Damar HastalıklarıKalsifik aterom plak, atardamar duvarlarında bulunan yağlı bir madde olan ateromun sertleşmesi ve kalsiyum birikmesiyle oluşan bir durumdur. Ateroskleroz olarak da bilinen damar sertliği hastalığının bir sonucudur.
Kalsifik aterom plak nedir?
- Kolesterol birikimi: LDL ("kötü") kolesterolün atardamar duvarlarında birikmesi plak oluşumunun ilk adımıdır.
- İltihaplanma: Birikmiş kolesterol, bağışıklık sisteminin iltihaplanma tepkisini tetikler.
- Yumuşak plak: Makrofajlar (bağışıklık hücreleri) kolesterolü yutmaya çalışır ve "yağlı çizgiler" ve "ateromlar" adı verilen yumuşak plaklar oluşturur.
- Kalsifikasyon: Zamanla, plakta kalsiyum birikerek sertleşmesine ve "kalsifik aterom plak" oluşmasına neden olur.
Kalsifik aterom plağı için risk faktörleri
- Yaş: Yaşlandıkça ateroskleroz riski artar.
- Yüksek kolesterol: LDL ("kötü") kolesterol ve trigliseridlerin yüksek olması, HDL ("iyi") kolesterolün düşük olması plak oluşumunu tetikler.
- Hipertansiyon: Yüksek tansiyon atardamarlara zarar verir ve plak oluşumunu kolaylaştırır.
- Diyabet: Şeker hastalığı kolesterol ve trigliserid seviyelerini etkileyerek plak oluşumunu artırır.
- Sigara içmek: Sigara, atardamarlara zarar verir ve plak oluşumunu hızlandırır.
- Aile öyküsü: Ailesinde ateroskleroz öyküsü olan kişilerde risk daha fazladır.
Kalsifik aterom plak belirtileri
Kalsifik aterom plak genellikle herhangi bir belirtiye neden olmaz. Plak büyüdükçe ve atardamarı daralttıkça aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir:
- Göğüs ağrısı (anjina): Efor sırasında veya soğuk havalarda göğüste ağrı, baskı veya sıkışma hissi.
- Nefes darlığı: Efor sırasında veya yatar pozisyondayken nefes darlığı.
- Yorgunluk: Egzersiz yaparken veya normal aktiviteler sırasında aşırı yorgunluk.
- Bayılma: Plak kan akışını tamamen engellerse bayılma görülebilir.
Kalsifik aterom plak tanısı
- Fizik muayene: Doktor, kalp ve atardamarları dinlemek için stetoskop kullanır.
- Kan testleri: Kolesterol, trigliserid ve kan şekeri seviyeleri kontrol edilir.
- EKG: Kalp ritmini ve elektriksel aktivitesini değerlendirir.
- Ekokardiyografi: Ses dalgaları kullanarak kalbin ve atardamarların görüntüsünü oluşturur.
- Bilgisayarlı tomografi (BT): Kalp ve atardamarların detaylı görüntüsünü verir.
- Manyetik rezonans görüntüleme (MRG): Kalp ve atardamarların detaylı görüntüsünü verir.
Kalsifik aterom plak tedavisi
- Yaşam tarzı değişiklikleri: Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigarayı bırakmak ve kilo vermek plak oluşumunu önleyebilir veya yavaşlatabilir.
- İlaç tedavisi: Kolesterol düşürücü ilaçlar, kan basıncını düşüren ilaçlar ve kan sulandırıcı ilaçlar plak oluşumunu ve komplikasyon riskini azaltabilir.
- Anjiyoplasti ve stent takılması: Daralmış atardamarları genişletmek için balon ve stent kullanılabilir.
- Koroner arter bypass greftleme (CABG): Tıkalı atardamarları bypass etmek için damarlardan veya sentetik greftlerden kullanılır.